Dr Sebastian Borowicz

  doktor nauk humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego (2009). Archeolog klasyczny, historyk sztuki starożytnej, członek komitetu redakcyjnego serii Figurae Wydawnictwa UJ. Od marca do grudnia 2017 Koordynator Dyscyplin w obszarze nauk humanistycznych, społecznych i o sztuce w Narodowym Centrum Nauki w Krakowie. Od 2015 sekretarz Pracowni Multimodalnych Strategii Edukacyjnych przy Katedrze Polonistycznej Edukacji Nauczycielskiej WP UJ. Obecnie zatrudniony na stanowisku asystenta na Wydziale Polonistyki UJ. Zajmuje się badaniami komparatystycznymi i kulturoznawczymi ze szczególnym uwzględnieniem zagadnienia wizualności oraz semiotyki obrazu. Brał udział w badaniach grantowych finansowanych przez The Leventis Foundation (w CAARI, Nikozja), NCN (na Wydziale Artes Liberales UW oraz na Wydziale Polonistyki UJ), jak również w wielu misjach archeologicznych w Grecji i na Cyprze. Od 2004 do 2010 członek Australian Archaeological Expedition to Paphos. Stypendysta m.in. rządu Republiki Grecji na Uniwersytecie Kapodistriasa w Atenach, Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej, Uniwersytetu Warszawskiego w Kairze czy Fundacji Lanckorońskich (Rzym). Publikował m.in. w Kontekstach, Tekstach Drugich, Études et Travaux oraz tomach zbiorowych. Współautor takich książek jak Stara rebeliantka. Studia nad semantyką obrazu (2012) oraz Anty-Beatrycze. Studia nad historią kulturową obrazu pijanej i szalonej staruchy (2016).

PUBLIKACJE NAUKOWE

Anty-Beatrycze

S. Borowicz, J. Hobot-Marcinek i R. Przybylska, Anty-Beatrycze: studia nad kulturową historią obrazu pijanej i szalonej staruchy, red. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2016.

Stara rebeliantka

Stara rebeliantka, Studia nad semantyką obrazu

Sebastian Borowicz , Joanna Hobot-Marcinek , Renata Przybylska

ISBN: 978-83-233-2997-8

Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

rok: 2011
stron:384
oprawa: miękka

 

 

Tytułowa stara rebeliantka to figura mająca moc wyzwalania z ram otaczających praw. W swym wizualnym i językowym wymiarze przyjmuje kształt lubieżnej, starej pijaczki (łac. anus ebria), której wulgarne zachowanie jest odwróceniem naturalnego, pożądanego przez społeczeństwo stanu bycia.

Ten szczególny obraz został zbudowany na anty-ideach, kliszach łamiących lub w bardzo wyraźny sposób naruszających kulturowe tabu, jak kobiece pijaństwo, swoboda seksualna czy wyzwolenie spod władzy ukształtowanych przez tradycję norm. Tylko tak skrajnie wyrazista konstrukcja mogła stać się fundamentem dla znaku wyrażającego jednocześnie idee protestu i nadziei. Z wnętrza swego ciała-obrazu „pijana starucha" czerpie więc swoją moc uzdrawiania (remediatio), pocieszenia (consolatio), wyzwalania (liberatio) i negacji śmierci (negatio mortis). Jako kpiarska i komiczna „demaskatorka" norm i zasad postać ta stała się jednym z bardziej charakterystycznych znaków „eschatologii upojenia". W obecnej kulturze relacje obrazu „starej pijanej kobiety" ze sferą sacrum uległy znacznemu zatarciu. Dziś jej bunt zdaje się mieć głównie wymiar naturalistyczny, tymczasem polska literatura współczesna odkrywa tę postać na nowo, przywołując zapomniane konteksty, odsłania eschatologiczny sens tej konstrukcji. „Stara pijaczka" znów staje się pełną ekspresji „dionizyjską starą babą", jej realistyczny „szkielet" ponowie obrasta w warstwy należnych tej postaci sensów, treści i ulotnych metafor.

Wysoce oryginalne trans-dyscyplinowe studium przypadku nie mające precedensu w literaturze przedmiotu, stanowiące ewenement wśród bieżących publikacji polskiego środowiska humanistycznego […] wykonane na bardzo wysokim poziomie profesjonalnego warsztatu, a przy tym stanowiące dobrze napisaną i ciekawą propozycję lekturową.

prof. dr hab. Ryszard Nycz

Więcej >>

Artykuły (w tym publikacje pokonferencyjne i tomy zbiorowe)

Tańcząc kulturę. Muzeum jako przykład architektury labiryntowej i schemat poznawczy kilka uwag z perspektywy semiotyki kultury w: Współczesna edukacja kulturowa z perspektywy polonistów muzealników, pedagogów, red. A. Pilch, Seria Narracje w Edukacji, Wydawnictwo UJ, Kraków 2018 [w druku];

 

Gdy bezlitosne słońce pustyni stoi w zenicie – Edyp król Pier Paolo Pasoliniego w: Kino według Marii Janion. Katalog dedykowany Profesor Marii Janion w 90 rocznicę urodzin, red. Z. Majchrowski, Stowarzyszenie Nowe Horyzonty, Gdańsk – Warszawa  2016;

 

•  Demon interpretacji. Obraz jako tekst ikoniczny w studiach filologicznych, w: Ikoniczne i literackie teksty w przestrzeni współczesnej dydaktyki, red. A. Pilch, M. Rusek, Seria Narracje w Edukacji, Wydawnictwo UJ, Kraków 2015, s. 27-42;

 

• Imagine perversa i tożsamość narracyjna. Kilka uwag o ‘obrazach niewłaściwych’ z perspektywy kultur dawnych, „Konteksty” 3-4 (2014), s. 304-318;

 

• Cypr w okresie klasycznym, w: Cypr. Dzieje, literatura, kultura, red. M. Borowska, P. Kordos, D. Maliszewski, tom 1, Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa, Warszawa 2014, s. 81-132;

 

• Cypr w okresie hellenistycznym, w: Cypr. Dzieje, literatura, kultura, red. M. Borowska, P. Kordos, D. Maliszewski, tom 1, Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa, Warszawa 2014, s. 133-186;

 

An idea of man as a metaphysical figure in Greek Classical art, “Miscellanea Anthropologica et Sociologica” 15:4 (2014), s. 70-91;

 

Łzy jednorożca. Szkic do fantazmatycznej biografii obrazu, „Teksty Drugie” (2012)  Instytut Badań Literackich  PAN, s. 241-266;

 

Graus oinophoros. Fantasmagoria obrazu – fantasmagoria śmierci, „Konteksty” 4 (2010), Instytut Sztuki PAN, s. 191-197;

 

Methe aionios. Kilka uwag o „eschatologii upojenia” w cywilizacji antycznej, „Littera Antiqua” 2 (2011), Instytut Filologii Klasycznej KUL,  s. 27-50;

 

Metanarracje orfickie w poezji Starych Mistrzów, „Littera Antiqua” 1, (2011), Instytut Filologii Klasycznej KUL, s. 1-19 (wraz z J. Hobot);

 

Anus libidinosa jako fetysz literacki, w: Fetysze i fantazmaty w literaturze XX (i XXI) wieku, red. J. Wierzejska, T. Wójcik, A. Zieniewicz, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2011, s. 338-354. Publikacja artykułu  wygłoszonego w czasie Międzynarodowej konferencji Fetysze i fantazmaty w literaturze XX i XXI wieku, Wydział Polonistyki UW, 2010 (wraz z J. Hobot);

 

The Cypriot Economic System in the Late Classical and Early Hellenistic Periods. An Analysis  based on the Ceramic Evidence, „Recherches Archeologiques. Nouvelle Serie 2” (2010), s. 33-41;

 

Obrazowanie jako pocieszenie. O metaforze przejścia w literaturze klasycznej, „Teksty Drugie” 1-2 (2009), Instytut Badań Literackich  PAN, s. 77-93;

 

Cognitive Theory of Prototype and Categorization in Pottery Studies, „Archeologia” LVIII (2007), Instytut Archelogii i Etnologii PAN,  s. 7-13. Publikacja wystąpienia wygłoszonego w czasie The Twelfth Annual Meeting of the European Association of Archaeologists (EAA), Cracow 2006;

 

O eschatologii siły i upojenia w sztuce i literaturze V w. p.n.e., w: Egzystencjalne doświadczenie starości w literaturze, red. I. Jokiel, M. Szladowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2008, s. 281-307 (wraz z J. Czerwińską). Publikacja wystąpienia wygłoszonego w czasie Międzynarodowej konferencji Literackiej Obrazy Starości, UO, Opole 2007;

 

Dionizyjska pani śmieje się śmierci w oczy. O archetypie postaci starej pijaczki we współczesnej literaturze polskiej, w: Śmiech, red. A. Czekanowicz, S. Rosiek, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2006, s. 53-60 (wraz z J. Hobot). Publikacja wystąpienia wygłoszonego w czasie VI Ogólnopolskiej Konferencji Literackiej Śmiech,  Gdańsk 2005;

 

Paphiaque columbae – święte ptaki Cypru, w: Zwierzę jako sacrum w pradziejach i starożytności, t. II, red. L. Kostuch, K. Ryszewska, Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, Kielce 2006, s. 11-23. Publikacja wystąpienia wygłoszonego w czasie ogólnopolskiej konferencji Zwierzę jako sacrum w pradziejach i starożytności, 24 – 26 listopad, Kielce 2004;

 

Lagynos on Cyprus in the Third Century B.C., „Etudes et Travaux” XX (2005), s. 29-42;

 

Symbolika religijna ornamentu w okresie hellenistycznym. Analiza na przykładzie wybranych typów naczyń cypryjskich, „Nomos” 45-46 (2005), Instytut Religioznawstwa UJ, s. 37-55.

 

 

KONFERENCJE (pozostałe, udział z referatem):

 

An improper image as the act of interiority: an anthropological perspective, Esthetics and Spirituality: Places of Interiority KU Leuven, Belgium 16–18 May 2013 (wraz z R. Przybylską oraz J. Hobot);

 

Obraz jako kategoria analityczna w studiach interdyscyplinarnych na konferencję Teoria i praktyka badań interdyscyplinarnych organizowaną przez Zakład Teorii Badań Interdyscyplinarnych IKE UAM 2011 (wraz z R. Przybylską oraz J. Hobot);

 

Pojęcie eschatologii upojenia w cywilizacji antycznej, Kolokwia orfickie, Nieborów 2010;

 

Wątki orfickie w polskiej literaturze współczesnej, Kolokwia orfickie, Nieborów 2010 (wraz z J. Hobot);

 

The Cypriot metabole politeion na konferencję Euodes, euktimene Kypros – The Cradle and the Crossroads of the Mediterranean, 2010, UWr;

 

Anus ebria, konferencja  The 14th Annual Women's History Conference- Women, Art and Culture: Historical Perspectives, 2-4th September 2005 Southampton;